- 04:11 1404-11-03
- زمان مطالعه:4 دقیقه
بازار ارزهای دیجیتال در سالهای اخیر به یکی از پویاترین و حساسترین بازارهای مالی جهان تبدیل شده است. برخلاف بورسهای سنتی، این بازار به شدت نسبت به رویدادهای ژئوپلیتیکی واکنش نشان میدهد. در این میان، یکی از بحرانهای ژئوپلیتیکی که میتواند تأثیر گستردهای بر بازار رمزارزها بگذارد، جنگ بالقوه یا بالفعل میان ایران و اسرائیل است.
همچنین جنگ همواره به عنوان یک سیگنال ارز دیجیتال است و موجب ایجاد نوسانات قیمتی در این بازار میشود. این درگیری، علاوه بر پیامدهای انسانی و سیاسی، اثرات اقتصادی عمیقی بر بازارهای جهانی، بهویژه بازار ارزهای دیجیتال، دارد.
ریشههای تنش ایران و اسرائیل
تنشهای ایران و اسرائیل ریشهای عمیق در تاریخ سیاسی و امنیتی خاورمیانه دارند. در سالهای گذشته، این تنشها با برنامه هستهای ایران، حملات سایبری دوطرفه، و نقش ایران در منطقه از طریق نیروهای نیابتی (مانند حزبالله، حماس، و حشد الشعبی) افزایش یافته است. در طرف مقابل، اسرائیل با سیاستهای تهاجمی، حملات هدفمند در سوریه و حملات سایبری، سعی در مهار نفوذ ایران در منطقه داشته است.
مقاله پیشنهادی: حماس چگونه از رمز ارزها برای حمله به اسرائیل استفاده می کند؟
وقوع جنگ علنی بین این دو کشور، که تاکنون بیشتر در قالب جنگ سرد و نیابتی بوده، میتواند پیامدهایی گسترده در سطح جهانی داشته باشد.
بازار ارزهای دیجیتال: یک پناهگاه نوین در دوران بحران
در زمانهای بحران ژئوپلیتیکی یا اقتصادی، سرمایهگذاران به دنبال داراییهایی هستند که در برابر سقوط بازارهای سنتی مقاومتر باشند. در گذشته، طلا نقش «دارایی امن» یا «پناهگاه سرمایه» را ایفا میکرد. اما با رشد پذیرش بیتکوین و سایر رمزارزها، بسیاری از تحلیلگران بیتکوین را «طلای دیجیتال» مینامند.
مطلب پیشنهادی: تاثیر مذاکرات ایران و آمریکا در بازار ارزهای دیجیتال
در این راستا، جنگ ایران و اسرائیل میتواند نقش مهمی در افزایش تقاضا برای ارزهای دیجیتال، بهویژه بیتکوین، داشته باشد. اما این اثر، بسته به شدت و مدت زمان درگیری، میتواند کوتاهمدت یا بلندمدت باشد.
تأثیرات کوتاهمدت: نوسانات شدید، ورود سرمایه به رمزارزها
در صورت شروع جنگ مستقیم میان ایران و اسرائیل، انتظار میرود که در روزها و هفتههای نخست، شاهد نوسانات شدیدی در بازارهای جهانی باشیم. بازارهای بورس جهان، نفت، طلا و ارز، دچار نوسان میشوند. این وضعیت بر بازار ارزهای دیجیتال نیز تأثیرگذار خواهد بود.
در چنین فضایی، دو سناریو محتمل است:
- افزایش قیمت بیتکوین و داراییهای دیجیتال امن: سرمایهگذاران در تلاش برای کاهش ریسک، ممکن است به سمت رمزارزهایی مانند بیتکوین، اتریوم، و استیبلکوینها روی آورند. این میتواند باعث افزایش شدید قیمت این داراییها شود.
- فروش گسترده و خروج سرمایه به دلیل ترس: در شرایط بحرانی، برخی از سرمایهگذاران با دیدگاه محافظهکارانه ممکن است داراییهای پرریسک مانند رمزارزها را بفروشند و به پول نقد یا طلا روی آورند، بهویژه اگر دسترسی به صرافیها یا زیرساختهای اینترنتی مختل شود.
در مجموع، در کوتاهمدت، بازار شاهد نوسانات شدید خواهد بود، اما به احتمال زیاد بیتکوین به عنوان ذخیره ارزش، از این بحران سود خواهد برد.
تأثیرات بلندمدت: بازنگری در اعتماد به سیستمهای مالی متمرکز
یکی از پیامدهای بلندمدت جنگ در خاورمیانه، تضعیف اعتماد به سیستمهای مالی سنتی و دولتی است. اگر جنگ موجب تحریمهای شدیدتر، اختلال در بانکها، یا قطع دسترسی مردم به منابع مالی سنتی شود، رمزارزها میتوانند جایگزین جدی برای ارسال و دریافت ارزش شوند.
برای مثال:
- در صورت تحریمهای جدید علیه ایران، استفاده از رمزارزها برای دور زدن سیستم بانکی جهانی (SWIFT) دوباره در دستور کار قرار میگیرد.
- مردم منطقه (در ایران، لبنان، سوریه و...) ممکن است از استیبلکوینها برای حفظ ارزش داراییهای خود استفاده کنند.
- افزایش پذیرش کیف پولهای دیجیتال، حتی در میان کاربران غیرحرفهای، میتواند نتیجه فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ باشد.
نقش استیبلکوینها در زمان بحران
در زمان بحران، افراد به دنبال داراییهایی هستند که نوسان کمتری داشته باشند. استیبلکوینها مانند USDT (تتر) یا USDC میتوانند نقش مهمی در حفظ قدرت خرید کاربران در منطقه جنگزده ایفا کنند. در ایران، استفاده از تتر در سالهای گذشته افزایش یافته و با تشدید تحریمها یا جنگ، احتمال گسترش بیشتر آن وجود دارد.
تهدیدهای تکنولوژیک: سایبر و زیرساختها
یکی دیگر از خطرات جنگ ایران و اسرائیل، افزایش حملات سایبری است. زیرساختهای مرتبط با ارزهای دیجیتال (صرافیها، کیف پولها، بلاکچینها) ممکن است هدف حملات قرار گیرند. ایران و اسرائیل سابقهای طولانی در جنگ سایبری دارند (مانند حمله استاکسنت).
سناریوهای محتمل:
- حمله به صرافیهای ایرانی برای ایجاد بیثباتی.
- قطع اینترنت در داخل ایران یا اسرائیل برای کنترل اطلاعات، که باعث میشود کاربران به راهحلهای بدون نیاز به اینترنت (مانند تراکنشهای آفلاین بیتکوین) روی آورند.
- حمله به نودهای بلاکچینها یا مراکز داده برای مختل کردن عملکرد سیستمها.
افزایش فعالیت در صرافیهای غیرمتمرکز (DEX)
در شرایطی که دسترسی به صرافیهای متمرکز محدود یا تحریم شود، کاربران به سمت صرافیهای غیرمتمرکز مانند Uniswap یا dYdX خواهند رفت. این موضوع نه تنها باعث رشد حجم معاملات در DEXها میشود، بلکه ارزش توکنهای بومی این پلتفرمها را نیز بالا خواهد برد.
نقش رسانهها و روانشناسی بازار
بازار رمزارزها به شدت تحت تأثیر رسانهها و اخبار قرار دارد. در صورت وقوع جنگ، گمانهزنیها در توییتر، ردیت و سایر شبکههای اجتماعی تأثیر مستقیمی بر رفتار معاملهگران خرد خواهد داشت. افزایش ترس (Fear) یا طمع (Greed) میتواند منجر به رفتارهای تودهای در خرید یا فروش شود، که اغلب با منطق اقتصادی همخوانی ندارد.
شاخصهایی مانند Crypto Fear & Greed Index در چنین دورههایی معمولاً به حالت «Extreme Fear» یا «Extreme Greed» متمایل میشوند که خود عاملی برای نوسان بیشتر است.
مقایسه با بحرانهای گذشته
برای درک بهتر تأثیر جنگ احتمالی ایران و اسرائیل بر بازار رمزارزها، میتوان آن را با بحرانهای مشابه مقایسه کرد:
- جنگ روسیه و اوکراین (۲۰۲۲): در آغاز جنگ، بیتکوین سقوط کرد، اما سپس با هجوم مردم به رمزارزها در اوکراین و روسیه، دوباره احیا شد.
- تحریمهای ونزوئلا و استفاده از رمزارزها: در پی تحریمها، مردم ونزوئلا به استفاده از بیتکوین و حتی رمزارز ملی این کشور (پترو) روی آوردند.
این موارد نشان میدهد که رمزارزها در زمان بحران، دو نقش مهم دارند: حفظ ارزش و دور زدن محدودیتهای مالی.
نتیجهگیری
جنگ میان ایران و اسرائیل میتواند پیامدهای گستردهای بر بازار ارزهای دیجیتال داشته باشد. در کوتاهمدت، احتمال نوسانات شدید، ورود سرمایه و افزایش تقاضا برای رمزارزها زیاد است. در بلندمدت، جنگ میتواند موجب رشد پذیرش رمزارزها، گسترش استفاده از استیبلکوینها، و تقویت زیرساختهای غیرمتمرکز مالی شود.
اگرچه درگیری نظامی همواره پیامدهای منفی برای انسانها و اقتصاد دارد، اما از منظر تحول در سیستمهای مالی، ممکن است به عنوان یک کاتالیزور برای گذار به اقتصاد دیجیتال عمل کند.
در این شرایط، آگاهی، آمادگی و انعطافپذیری برای فعالان بازار رمزارزها ضروری است. آینده ممکن است نامطمئن باشد، اما کسانی که بتوانند آن را تحلیل و پیشبینی کنند، برنده خواهند بود.
دوره جامع ارز دیجیتال (جادوی رمز ارزها)
نظرات کاربران در مورد تأثیر جنگ ایران و اسرائیل بر بازار ارزهای دیجیتال